poniedziałek, 30 listopada 2015

Igor Sokołowski w podróży po Rosji

Do sięgnięcia po książkę Spokojnie. To tylko Rosja zachęcił mnie już sam tytuł. Kusi, nieprawdaż? Powiedziałabym, że prowokuje nawet. Wszyscy wiemy, jakie emocje budzi ten kraj, a tu taki tytuł - nie ma się czego bać, spokojnie, bądźmy poważni, to tylko Rosja. Potem przeczytałam opis, który jeszcze bardziej mnie zainteresował, bo autor:
(...) spogląda na nią (Rosję) oczyma chłopaka, który zna historię, ale nie jest nią osobiście obciążony. Potrafi być w stosunku do Rosji bezlitośnie krytyczny, ale też jest nią zafascynowany.
Nie wiem, jak zaczęła się przygoda autora z Rosją, ale ewidentnie wciągnęło go na całego, bo książka dokumentuje jego liczne, wręcz obfite, podróże w różne jej zakątki, zarówno duże miasta, jak i małe wioski, pozostałości po kołchozach. Sięgając po ten dziennik (umownie dziennik z podróży) Sokołowskiego, zabieramy się z nim do Rostowa nad Donem, Soczi, Pskowa, Smoleńska, nad Wołgę, do Tweru, nawet do Czeczenii. Wysłuchujemy historii prostych, napotkanych przypadkowo ludzi, a jak wiadomo, te są zawsze najciekawsze, bo prawdopodobnie nieodkryte, wypowiedziane po raz pierwszy. Odwiedzamy rodzinne strony Gagarina i jesteśmy świadkami dziwnej rozmowy z kolegą z lat dzieciństwa i młodości najsłynniejszego na świecie kosmonauty. Dziwnej, bo kolega jest przekonany, że Gagarin zginął nie w wyniku wypadku, a było to morderstwo. Wypytywałam rodzinę na ten temat, ale o takiej wersji wydarzeń nie słyszeli.

Autor podróżuje więc samotnie wzdłuż i wszerz Rosji swoim własnym samochodem, nawiązując znajomości i przyjaźnie, pijąc wódkę, imprezując, ale jest też czas na twórcze zwiedzanie ciekawych miejsc. Szczególnie interesują go te skrawki Rosji, w których zatrzymał się czas, a sowieckie relikty, choć porośnięte mchem, wyblakłe, na pół martwe, dalej są elementem lokalnego krajobrazu. Czyli miejsca, w których po czasach Związku Radzieckiego nikt jeszcze nie posprzątał i raczej już nikt tego nie zrobi.

Wielu ciekawostek można dowiedzieć się z lektury tej książki. Np. tego, że miasto Czechowa, Taganrog, jest bohaterem złośliwych dowcipów:

"W Taganrogu, żeby karać dzieci, stawia się je nie do kąta, a do okna."
"Kiedy Putin przyjeżdża do Taganrogu, miasta się nie odnawia, tylko burzy i buduje od nowa."

i szczególnie dosadne:

"Kapitan Titanica rozkazał rozbicie statku o górę lodową, gdy zorientował się, że prąd znosi statek w kierunku Taganrogu."
Pewnie nigdy bym się tego nie dowiedziała, a tak mogłam zabłysnąć wiedzą na temat Rosji przed Mężem :-) Żartuję, mam wielką nadzieję, że to jednak mity, a Taganrog jest normalnym miastem. Może ktoś z Was tam był i zdementuje plotki?

Publikacja ma dużo zdjęć, ale z jakiegoś powodu nie zaopatrzono ich w podpisy, co trochę osłabia ich odbiór, tym bardziej że nie do końca korespondują z treścią, obok której są umieszczone (być może to wina e-booka). Wśród bogatej kolekcji nie mogło zabraknąć mojej ulubionej moskiewskiej rakiety z WDNH, która po przeczytaniu książki już chyba zawsze będzie mi się kojarzyć z rzekomą potoczną jej nazwą, o której nie miałam pojęcia...

... Proszę Państwa, oto... Marzenie Impotenta!


Jest kilka braków, ale niewielkich w porównaniu do przyjemności płynącej z podróżowania z Sokołowskim po Rosji. Parę błędów merytorycznych na skutek uogólniania, że "W Rosji...". Jak sam autor podkreśla, nie da się poznać tego kraju w całości, ja dodam, że przez to między innymi tu czy tam pewne rzeczy się bardzo różnią, na przykład nie dam nic złego powiedzieć na przeklinane nie tylko przez Sokołowskiego marszrutki, bo moje - moskiewskie - są niezastąpione i o wiele przyjemniejsze niż autobusy/trolejbusy miejskie, całkiem przyzwoite w środku, w żadnym wypadku nie rozklekotane, a narodowość kierowców tylko dodaje orientalnego smaczku podróży (plus dziwną może przyjemność świadomości, że w tym pojeździe to nie ty najgorzej porozumiewasz się po rosyjsku). Takich elementów w książce było kilka, ale nie będę się wgłębiać, bo kiedy przez nie przechodziłam, dystansowałam się do nich w myśl teorii, że "punkt widzenia zależy od punktu siedzenia".

Ja mam nadzieję, że autor z jakichś powodów nie zaprzestanie swoich podróży po Rosji, było mi niezmiernie miło przeczytać wprowadzenie do moich własnych przyszłych podróży po kraju, w którym mieszkam, i liczę na to, że Sokołowski już szykuje nowe materiały do części drugiej, może w końcu dotrze też na Syberię? Książka wyszła w tym roku, mam nadzieję, że wkrótce pojawi się kolejna. Pozycja obowiązkowa dla wszystkich, którzy interesują się Rosją.

Wydawnictwu MG dziękuję za udostępnienie ebooka ;)


Zdjęcie rakiety: własne

sobota, 28 listopada 2015

Moskwa szykuje się na święta

Noworoczna Moskwa w fazie przygotowań. Centrum już prawie gotowe, trwają ostatnie prace dekoracyjne. Niebawem lodowisko przy Kremlu otworzy się dla miłośników łyżew, na razie tylko wygląda jak gotowe, ale jeszcze zamknięte. Za to ruszyły już lodowiska na WDNH i w Parku Gorkiego. Sławna bombka gigant przy Ochotnym Riadzie dziś wieczorem leżała jeszcze w dwóch częściach, niepodświetlona, sam szkielet, ale niebawem będzie już świecić, zachęcając przechodniów do noworocznych zakupów. Mimo tego, że Moskwa jeszcze nie jest w pełni gotowa na święta, już daje się poczuć ten specyficzny klimat, a udekorowane sklepy przepełnione są ludźmi. Dzisiejszy wieczór bardzo chłodny, na minusie, co jednak nie wypłoszyło spacerowiczów z Placu Czerwonego :)






Zdjęcia: własne

poniedziałek, 23 listopada 2015

Barszcz barszczowi nierówny

Rosyjski barszcz ostatnio okrył się złą sławą... Pokazywali go w polskiej telewizji, straszyli, przestrzegali, kazali omijać szerokim łukiem, nie dać się zwieść jego zewnętrznemu urokowi. Tak, o rosyjskim barszczu ostatnio było głośno, ale nie temu barszczowi poświęcony będzie dzisiejszy post! 

... A więc ballada będzie nie o Barszczu Sosnowskiego (zwanym w Rosji "barszczowikiem", porastającym obficie tereny łąkowe potworem-rośliną, który rozrasta się w bardzo szybkim tempie i wygląda trochę jak kwitnący koper wielkości małego drzewa, a jak się go dotknie, to dzieją się straszne rzeczy, których nie polecam oglądać na obrazkach w Internecie), a o tym drugim barszczu, dobrym, a mianowicie Barszczu-Królu Rosyjskich Stołów.

Barszczyk! Mimo że korzenie tej zupy nie są czysto rosyjskie, każdy Rosjanin uważa ją za zupę narodową. Poeci pisali o nim wiersze, klasycy rosyjskiej literatury też poświęcali im miejsce w swoich dziełach. Miliony Rosjan od Syberii, przez Moskwę, po Kaliningrad każdego wieczoru, po dniu ciężkiej pracy, siadają do barszczu, tak jak Polacy do pomidorówki czy ogórkowej (bo rosół to chyba jednak ta zupa odświętna). Każda rosyjska gospodyni musi wiedzieć, jak się gotuje barszcz, bo bez niego nie ma życia, no po prostu bez barszczu ani rusz! Chyba nie ma takiego Rosjanina, co by powiedział: "A ja tam barszczu nie lubię..." - zabrzmiałoby to jak świętokradztwo. Celowo skupiam się na męskiej części rosyjskiej populacji, bo gdzie jak gdzie, ale w Rosji tradycyjny podział ról się bardzo mocno trzyma, czyli: kobiety gotują, mężczyźni jedzą i chwalą... i za jedzenie kochają. Takie powiedzenia jak "przez żołądek do serca" czy "najedzony facet to szczęśliwy facet" etc. w Rosji pasują w 100%.

Rosyjski barszcz różni się bardzo od tego, który jemy na Wigilię w Polsce. Za wschodnią granicą królują gęste i syte zupy, na mięsnym lub rybnym wywarze, z dużą ilością warzyw, kawałkami mięsa, kaszą (np. perłową). Barszcz na sposób rosyjski to właśnie taka gęsta zupa buraczana, z ziemniakami i mięsem. Obowiązkowo dodaje się kapustę - to jest kluczowy składnik, który odróżnia barszcz od ćwiekolnika (czyli barszczu bez kapusty). Zupę podaje się z kwaśną śmietaną lub (także spotykane) z majonezem.

Kiedy opowiadam Rosjanom, jaki barszcz znamy i jemy w Polsce, to wszyscy się dziwią. Dziwią się, że nic w tej naszej zupce nie pływa, ni ziemniaczka, ni kawałka kurczaczka. A na wieść o maleńkich uszkach, pierożkach w stylu pielmieni, z farszem grzybowym, które stanowią dopełnienie dania, tworząc barszcz z uszkami, już w ogóle nie mogą się nadziwić, kto takie coś wymyślił i dlaczego sami o tym nigdy nie słyszeli. I oczywiście chciałoby się spróbować :)


Nasza Babuszka eksperymentuje z zaprawkami do barszczu, bo każdego roku mamy wysyp swojskich buraków, więc jakoś trzeba sobie z nimi radzić. Taka zaprawka to super rzecz, nie jest mi znana szczegółowa receptura, której nie zna nawet sama Babuszka, ale wychodzi z tego supersmaczna zupa i jaka oszczędność czasu! Zaprawka składa się z buraczków, czosnku, zieleni, pomidorów, chrzanu, a dalej to już co autorce w duszy gra. Czyli trzeba tylko dogotować bazę - bulion z mięsa - dodać więcej warzyw, ziemniaki, doprawić na swój smak solą, pieprzem, cytryną, a reszta w domowej roboty słoiczku, który każdy może sobie sam wyprodukować.

A już tej Wigilii pewien Rosjanin zakochany w polskiej kuchni posmakuje legendarnego, znanego póki co tylko z opowieści, barszczu z uszkami...

Zdjęcie: własne 

poniedziałek, 9 listopada 2015

Wysyp egzotyki na jesiennych moskiewskich rynkach - o hurmie słów kilka

Sezon na hurmę rozpoczęty! :) Ta pomarańczowa słodycz, znana w Polsce i na świecie pod  bardziej popularną, a zarazem niewdzięczną nazwą "kaki", to jeden z pozytywów okresu późnojesienno-zimowego w Rosji, powód, dla którego warto kochać tę mroźną porę roku. Od kilku tygodni na rynkach świecą kosze pełne różnych odmian hurmy - mniejsze, większe, słodsze, z różnych stron świata. Źródła podają, że odmian hurmy jest ponad 700. Moje ulubione to te duże (wielkości dużego granatu, jeśli takie porówanie przybliży rozmiar choć trochę...) i słodkie - 300 rubli za kilogram, ale warto! Przy zakupie hurmy w Rosji trzeba być uważnym, bo sprzedawcy czasem starają się opchnąć ten owoc już w październiku w supermarketach - tak było w tym roku w Billi, cena porażająco niska. A oferowana hurma była... zielono-brązowa. Ciekawe, czy ktoś to kupił.

Hurma idealna powinna być rażąco pomarańczowa, bez plam, twarda. Im bardziej miękka, tym krótszy jest czas na jej spożycie. W lodówce hurmy trzymają się dość długo.

Istnieją różne szkoły jedzenia hurmy. Głównie chodzi o kwestię - ze skórką czy bez? Moje hurmy z rynku najlepiej smakują ze skórką, która nie ma w sobie ani trochę goryczy, przez co owoc nie traci na smaku, a łatwiej się go je, bo nie wyślizguje się z rąk. Kroję na półksiężyce i wcinam.


Hurma w Polsce też od dobrych kilku, kilkunastu lat jest obecna, ale nie w takim stopniu jak w Rosji. Tutaj mamy do czynienia z prawdziwym wysypem tego owocu i, jak już wspomniałam, w najrozmaitszych jego odmianach. I najlepsze sprzedają na rynku, jak dotąd nie spotkałam się z hurmą supermarketową, która by mnie nie rozczarowała.

Niektórzy za nią nie przepadają. Na przykład mój Mąż, któremu na próżno starałam się ją wmusić... :) Twierdzi, że hurma jest bez smaku, coś w stylu słodkiej wody, ni to śliwka (kwaskowatości brak), ni to melon... Ja też nie wiem, do czego ją można porównać, hurma jest po prostu hurmą i swój smaczek ma! Za to ci, którzy jej nie lubią, do rozpuku śmieją się z mojej reakcji na pierwszą hurmę w Rosji - O, kaki!

Bo kaki dla Rosjan kojarzy się bardzo jednoznacznie i nie ma nic wspólnego z owocem...

środa, 28 października 2015

Z podmoskowia do Moskwy... cz. III

Poprzednie części porównania życia w Moskwie i podmoskowiu: część I  część II
A dziś pod lupą Polki w Rosji moskiewskie Lublino i zamoskiewskie Lubierce jako miejsca do robienia zakupów, załatwiania spraw i spędzania wolnego czasu.

INFRASTRUKTURA, WYPOCZYNEK

Podmoskiewskie miasta urządzone są w taki sposób, że gdziekolwiek mieszkamy, wszystko mamy w zasięgu ręki, czyli blisko do lekarza, do banku, na rynek, kilka supermarketów do wyboru. Lubierce na przykład nie są takie małe (prawie 190 tys. ludności i z roku na rok coraz więcej, powierzchnia 43 km2), a zewsząd jest parę kroków do celu. Szczególnie dużo jest warzywniaków i sklepów mięsnych, bez nich Rosjanie nie mogą się obyć, a ja bardzo szybko się do nich przyzwyczaiłam, chętnie chodziłam, były przecież parę kroków od domu, a warzywa i owoce z rynku są i tańsze, i zdrowsze, i smaczniejsze od tych marketowych, tak samo jak mięso i wędliny - świeższe i tańsze, jeśli nie pakowane. Zazwyczaj też w takich miejscach nawiązuje się więź ze sprzedawczynią, jeśli trafi się na miłą osobę, moja pani z warzywniaka była super, facet z innego warzywniaka też dał się lubić (do mnie i Męża zawsze zwracał się per "rebiata"), no i kurczę ta niezapomniana budka ze świeżo wypiekanymi wschodnimi pierożkami i szoarmą... i miły, młody sprzedawca, nazywany przeze mnie Panem Pierożkiem, zawsze na posterunku, od rana do ciemnej nocy, zawsze uśmiechnięty, w białym fartuszku i kucharskiej czapeczce, które znakomicie podkreślały jego ciemną cerę, czarne oczy i włosy, a pierożki zawsze pyszne... Pan Pierożek na oko może miał osiemnastkę, a może nie. W Moskwie pod domem mamy takie miejsce, ale to nie to samo, jadłam kiedyś szoarmę od nich, była chłodna, mała i droga... I nie pachnie stamtąd świeżo smażonymi pierożkami. A sprzedawcy nie kojarzę w ogóle. Lubiereckiego pierożka zamieniliśmy na sushi bar tuż obok nas, mają tam bardzo smaczne rolle - tego w Lubiercach nie było.

W Lubiercach co parę kilometrów (w zasadzie może nawet co dwa) spotyka się kompleksy usługowe, taki niezbędnik życia codziennego - sklep, bank, poczta, przychodnia, rynek, więc ludzie z różnych dzielnic mają gdzieś niedaleko swój. Dochodzą do tego centra handlowe, w naszym zasięgu były dwa, bliższe i dalsze. Klub fitness, jakiś basen, siłownia - to w Rosji zawsze gdzieś niedaleko się znajdzie. Przedszkola i szkoły też, wszechobecne place zabaw, wieczorem (a gdzieniegdzie i w dzień) przekształcające się w place popijaw. Słowem - w Lubiercach wszystko było na wyciągnięcie ręki, potrzeby dnia codziennego zaspokojone. Czy na pewno? Jest jednak coś, czego mi brakowało, bez czego jedni mogą się obejść, ale inni, mówiąc po rusku, "schodzą z uma". To coś to przestrzeń bez samochodów, bez chodników, bez ludzi spieszących do domu z zakupami lub do sklepu po zakupy, miejsce, gdzie można odetchnąć przez chwilę od spraw przyziemnych, sprawunków, co jeszcze muszę dziś zrobić, co kupić, co ugotować itd. W Lubiercach nie znalazłam takiego miejsca, a spacery przez osiedla i te kompleksy usługowe, chodnikami, przejściami dla pieszych, nie spełniały swojej funkcji, bo jak można się wyluzować, kiedy wszędzie mija się ludzi załatwiających sprawy, nie mówiąc już o wdychaniu spalin. Lubiereckie spacery nabierały magii dopiero późną nocą, kiedy wszystko już spało (oprócz Pana Pierożka, on zwijał się bardzo późno). Prawdę mówiąc, spało to nieodpowiednie słowo, mam wrażenie, że tak jak Moskwa, tak i podmoskowie nigdy nie śpi, ale w nocy jest znacznie spokojniej, mniej ludzi i maszyn, jak się dobrze wsłuchasz, to usłyszysz noc.

Jedną z tych rzeczy, która bardzo mnie cieszyła na myśl o przeprowadzce do Moskwy, był park, który jest na granicy Tekstilszczików i Lublino. Nie dość że miejsca do chodzenia ogrom, to jeszcze staw pośrodku! Zamiast opisywać, pokażę, dodam tylko, że uwielbiam tam chodzić, a to uczucie, kiedy przebiwszy się już przez te chodniki, ruchliwe ulice, mijając ludzi załatwiających moskiewskie sprawy (mam do pokonania coś koło kilometra), wchodzę do parku (przez bramę) - bezcenne! Latem zielono, ptaszki śpiewają, jesienią kolorowo od opadłych liści, nigdy pusto, ale to nie przeszkadza, w końcu wszyscy jesteśmy tam w tym samym celu - żeby się zrelaksować. Miałam dodać jedno krótkie zdanie...

Te kaczki wolą chlebek niż kuskus i płatki kukurydziane... Gołębiom wsio rawno


Koniec września


Taki tam staw, a wiecie, jakiego suma raz wyłowili z niego, kiedy przechodziliśmy obok? Cytując jednego z gapiów: "Ooooo!! Wot eta kaban!!"


Krajobraz przed burzą, koniec lata


Grillowanie zabronione, ale kto tam się tym przejmuje? Dla szaszłyka warto zaryzykować. Lato 2015



Przeprowadzka do Moskwy dała mi więc możliwość, paradoksalnie trochę, obcowania z przyrodą. Bliżej domu mamy jeszcze mniejszy park, z placem zabaw i siłownią na świeżym powietrzu, podczas letnich, nocnych spacerów zachodzimy tam trochę poćwiczyć, akurat nikogo nie ma, rzadko się zdarza, że ktoś o tej porze tam przychodzi. Zdumiewające jest to, że nasilenie pijaków nie jest tam duże, większość ławek jest pusta, i tak się zastanawiam, co im tam nie pasuje - czy za nowocześnie, czy za daleko do sklepu. Mogę snuć przypuszczenia, że wolą siedzieć u nas pod blokiem na placu zabaw i w stronę śmietnika, bo taka tradycja, w końcu jak jakieś miejsce od pokoleń uchodzi za najlepszą miejscówkę do picia, to sentymentalni Rosjanie nie przesiądą się na nowo wybudowany park - bo po co? Tu pod domem może ciasno, ale w kupie raźniej. Cieplej, weselej i blisko do domu.

Coś zyskałam, coś straciłam z tą przeprowadzką. Nie mam już superwarzywniaka pod domem, jest jakiś po drugiej stronie ulicy, ale jakoś do mnie nie przemawiają ani ceny, ani asortyment. Wypasiony rynek jest przy metrze Tekstilszcziki - warzywa, owoce świeże i suszone, przetwory, przyprawy, sery, wędliny, mięso, wszystko - ale daleko od domu. Jakieś 3 km wdychania spalin z głównej ulicy Lublinskaya. Ewentualnie marszrutka. Jak trzeba, to się wybieramy, nie tak często jednak jak w Lubiercach, gdzie wszystko pod nosem i pani taka miła. 5 min marszrutką w przeciwną stronę - i mamy Auchan, sklep, w którym dostaniesz wszystko, a wśród Rosjan uchodzi za najlepsze miejsce do zrobienia świątecznych zakupów lub po prostu takich porządnych. Mówią, że w Auchanie wychodzi taniej, no cóż, nie potwierdzam, bo nam zawsze wychodzi drożej niż w rosyjskim Dixy przy domu. Chyba po prostu w takim hipermarkecie więcej się wydaje, bo wybór towarów jest większy. Tak czy siak, nam taniej nie wychodzi. W razie potrzeby wiemy jednak, gdzie się kierować. Na pieszo mamy wybór: Dixy, Pietioreczka, Billa, 3 różne supermarkety, w żadnym z nich nie ma papieru do pieczenia, mały wybór kocich karm i deficyt różnych innych towarów, bez których się nie obejdę. Oczywiście to kwestia lokalizacji, bo w innych Pietiorkach papier do pieczenia jest. 

Pewne usługi się do nas w Moskwie przybliżyły, prawie weszły nam do domu, bo dosłownie na dole, w tym samym budynku, mamy sklep spożywczy pierwszej potrzeby, taki z panią za ladą, fryzjera (szalony stylista Azjata z cudną fryzurą, na pierwszy rzut oka nie na kieszeń zwykłego człowieka, a tu bam, 400 rubli za męskie strzyżenie! - uwierzcie mi, ceny dochodzą do nawet kilku tysięcy, a 800 to taka norma, jak mi kiedyś powiedziano), sklep zoologiczny i aptekę całodobową (druga taka jest przez ulicę). Otwierają też obok nowy oddział Sberbanku, hurra!

W Moskwie zyskaliśmy więcej czasu, bo dojazd do metra zajmuje 10 minut marszrutką, jeśli zdarzają się korki, to minimalne, w Lubiercach te dojazdy zajmowały o wiele więcej, bo było i dalej, i korki duże. Wyprawa z Lubierc do Moskwy i spowrotem męczyła, najpierw zawiła trasa marszrutką/autobusem, drogi jakieś dziurawe, bo rzucało, spowrotem przyjeżdżało się w inne miejsce, bo tak było szybciej, ale przez to gubiłam orientację. Teraz odległości się poskracały i chwała Bogu, wydłużyły nam się wspólne wieczory, troszkę dłużej śpimy, a wyprawa do centrum to bułka z masłem, wsiadasz i jedziesz, nie masz wrażenia, że żeby pospacerować po Kremlu, musisz mieć cały wolny dzień. Pół godzinki drogi do centrum to niewiele. Nareszcie Moskwa zaczęła się troszkę kurczyć w moich oczach! Kolejny plusik życia w stolicy - im dłużej tu żyjesz, tym mniej straszna się wydaje. Dawne obawy, że możesz tu łatwo się zgubić, zaczynają brzmieć jak żart, kiedy tylko przemożesz się do metra - bo gdzie metro, tam już prawie dom. Oj, ile czasu i nerwów bym zaoszczędziła, gdyby takie metro wybudowali dawno temu w Poznaniu...

Podsumowanie kwestii infrastruktury i wypoczynku przemawia na korzyść Moskwy, bo ja za ten park ze stawem oddałabym wiele... Za darmową letnią siłownię pod domem. I za te skrócone odległości, za możliwość szybszego oswojenia wielkiej Moskwy. A na pierożki zawsze można pojechać do Lubierc!

czwartek, 22 października 2015

Ikra niejedno ma imię...

Z czym kojarzy się ikra? Każdy wie, że ze słynnym w Rosji (i nie tylko, ale tu szczególnie) rarytasem, z maleńkimi pomarańczowymi, w wersji lux czarnymi, kuleczkami, które zajada się z białym chlebem, posmarowanym grubo masłem. Ikra, inaczej kawior, to symbol bogactwa, choć początki tego przysmaku wywodzą się z niższych warstw społecznych. Miseczki z ikrą to obowiązkowy element każdej rosyjskiej imprezy, wprawdzie nie dysponuję dokładnymi statystykami na temat wielbicieli rybich jajeczek w Rosji, ale myślę, że śmiało można powiedzieć, że 80% gości na imprezie nie wyobraża sobie świątecznego stołu bez ikry.

Ja do fanów rybiej ikry nie należę. Nie wiem, ani widok, ani smak, ani zapach do mnie nie przemawiają, jako mieszkanka Rosji i żona rosyjskiego męża chciałam też lubić ikrę, ale nie wyszło. Owszem, szklany/kryształowy kielich napełniony mieniącymi się kuleczkami wygląda pięknie, ale jako dekoracja... Lubię patrzeć, jak goście robią sobie kanapki z ikrą (dla mnie zawsze wygląda to jak ceremonia), ale zjeść - nie zjem!




I tak trwałam sobie w tym dystansie do ikry, póki nie trafiłam na taką, którą nie tylko mogę jeść, ale i polubiłam. Ikrę z kabaczków!

Najpierw obijała mi się o uszy, potem zaczęłam zauważać ją w sklepie, aż w końcu przywędrowała do mojego domu z babuszkinej spiżarni. Nie powiem, żebym od razu się na nią rzuciła, bo miałam opory. Myślałam, że skoro to IKRA z kabaczków, to będą w niej same pestki, więc jak może być smaczna? Okazało się, że pestki są, ale prawie ich nie czuć, za to sam produkt, koloru jasnopomarańczowego, jest niezwykle delikatny w smaku i wciągający. Słowem - smaczny! Tylko nie wiem, dlaczego nazwano go ikrą, równie dobrze mógłby się nazywać sos czy puree z kabaczka.


W Polsce nigdy nie słyszałam o kabaczkowej ikrze, choć w Internecie widnieje kilka wpisów na blogach kulinarnych, dotyczących tego specyfiku. I nawet ich autorzy podkreślają, że dowiedzieli się o takim sposobie przetwarzania kabaczka niedawno, postanowili wypróbować nowinkę. Na Wschodzie jest popularniejsza, kabaczki zaprawiano w słoiki w taki sposób już w czasach radzieckich, dlatego dla wielu Rosjan jest to jeden ze smaków dzieciństwa.

Przepisów na ikrę z kabaczków, tudzież bakłażanów, bo z tych też robią podobny przetwór, jest mnóstwo. I nie tylko rosyjskich, ale również gruzińskich, ormiańskich, a także z terenów zamieszkałych przez muzułmanów (Dagestan). Podstawowe składniki to kabaczki/bakłażany, pomidory świeże lub przetworzone (pasta, przecier) i marchew. Dodatki - co kto lubi. W wersji jednej z gruzińskich gospodyń pojawia się na przykład orzech włoski.

Do czego używać ikry z kabaczka? Można jako chłodną zakąskę. Otwieramy słoik z ikrą, smarujemy nią grzankę/kromkę pieczywa, posypujemy zieleniną i gotowe. Można używać jej jako dipu np. do czipsów czy frytek, do ryby. Mój Mąż polewa nią sobie puree z kartoszki, też pasuje. A mi aż się prosi o kawałki podsmażonej kiełbaski w tym sosie, powstałaby wariacja na temat leczo. Można próbować łączyć ją ze wszystkim, ikra z kabaczków to taki produkt, że pasuje prawie wszędzie. Gdyby ją podgrzać i dodać kwaśnej śmietany, powstałaby gęsta, rozgrzewająca i zdrowa zupa-krem, którą można zajadać z chlebkiem.



A dla zachęty parę słów o wpływie kabaczkowej ikry na organizm:

- usprawnia pracę jelit
- pomaga organizmowi pozbywać się toksyn
- działa odchudzająco!
- produkt zaliczany do grupy "przeciwrakowych"
- ma mnóstwo witamin i minerałów

O czym należy pamiętać, szykując zimowe przetwory z kabaczków/bakłażanów? O warunkach przechowywania (suche, chłodne miejsce, ew. lodówka) i o tym, że jeśli otworzymy słoik z kabaczkową ikrą, to trzeba go spożyć w ciągu kilku dni, bo im dłużej stoi, tym gorzej.

Tak jak każda rosyjska gospodyni ma swój przepis na barszcz, na szi, na bliny, tak też powinna mieć recepturę ikry z kabaczków. Poniżej przepis na ikrę z bakłażanów z marchewką autorstwa jednej z moskiewskich "haziajek":

IKRA Z BAKŁAŻANA Z MARCHEWKĄ

4 nieduże bakłażany
2 marchewki
2 cebule
3 pomidory
2 średnie papryki
6 ząbków czosnku
sól, pieprz, mielona kolendra do smaku
olej

Bakłażany pokroić w plastry 1-1,5 cm i podsmażyć bez oleju z dwóch stron. Marchew zetrzeć na drobnej tarce, pomidory sparzyć, zdjąć skórkę i pokroić w plasterki, cebulę pokroić w piórka, paprykę oczyścić z nasion i drobno pokroić. W garnku o grubych ściankach rozgrzać 3 łyżki oleju, podsmażyć marchew (5minut), dodać cebulę (jeszcze 3 minuty). Dodać przyprawy. Teraz wykładamy na to warstwami warzywa: papryka, pomidor, bakłażan, lekko przyprawiając pomiędzy warstwami (bez mieszania). Na wierzchu rozłożyć przeciśnięty przez praskę czosnek. Posolić, popieprzyć i polać 3 łyżkami oleju, przykryć pokrywką i dusić na minimalnym ogniu 1,5 godziny. Po tym wymieszać i dusić kolejne pół godziny. Wystudzić i wstawić na noc do lodówki.

Zdjęcia: Internet

poniedziałek, 12 października 2015

Polka w Rosji... w oczach Rosjan. Moja historia

Gdyby ktoś kilka lat temu powiedział mi, że wyemigruję z Polski, nie uwierzyłabym. Gdyby dodał, że wyemigruję do Rosji - tym bardziej. Chyba bym się nawet przestraszyła, bo Rosja zawsze kojarzyła mi się z tym, z czym kojarzy się innym Polakom, którzy nigdy nie mieli z tym krajem bliższej styczności, czyli - mafia, podejrzane interesy, pijaństwo, podróbki, bogacze i biedota. Słowem, nic dobrego. W dodatku w szkole nie lubiłam języka rosyjskiego, który na słuch niby taki prosty, a bukwy doprowadzały mnie do szału. Pamiętam, jak zadawano nam do domu czytanie krótkich tekstów, a potem czytało się na głos. Wiadomo było od razu, kto zapomniał odrobić lekcje. Bo wyuczenie się czytanki polegało na napisaniu sobie tego tekstu fonetycznie, to był najefektywniejszy sposób na dobrą ocenę, bo inaczej, choćbyś nie wiadomo ile się tego uczył, bukwy się mieszały, zlewały, w końcu łamał się język i potem już koniec. Nigdy więc nie marzyłam o chociażby podróży do Rosji, bo po cóż chcieć do kraju, którego język był dla mnie najgorszym, zaraz po matmie, przedmiotem w szkole.

Życie czasem zaskakuje. Lata mijały, a ja powoli zapominałam o traumie z językiem rosyjskim. Jakoś po latach zaczął mi się nawet podobać, choć do nauki nadal mnie nie ciągnęło. Podobał mi się taki program w telewizji, gdzie Austriacy wyruszali na Wschód, często do Rosji, by szukać żon, nazywał się "Miłosny biznes", a podkładem muzycznym programu była najpopularniejsza rosyjska melodia, w ogóle oprawa była w rosyjskim stylu, matrioszki itp. I tak z czasem moja niechęć do rosyjskiego przeszła w stan neutralny, a następnie w niezrozumiałą sympatię, tak jakby wszystko zmierzało w jednym kierunku, do celu, o którym nie miałam pojęcia.

Moja miłość do Rosji ujawniła się, kiedy poznałam w sieci uroczego, odważnego i cholernie upartego Rosjanina, który od razu zaczął zabiegać o moje względy. Broniłam się na wszelkie możliwe sposoby, ale nieświadomie coraz bardziej się wciągałam w tę fascynującą znajomość (mity o mafii odżyły, wyobrażałam sobie takiego rosyjskiego Don Corleone gdzieś daleko w Rosji przed komputerem, który w ciągu dnia załatwia interesy na mieście, a wieczorem przychodzi ze mną pisać). Nie jestem naiwna, ale jemu uwierzyłam, że chce się ze mną ożenić. I tak też się stało, niecały rok po naszym pierwszym spotkaniu w realu byliśmy już małżeństwem. Sytuacja odwrotna niż w moim niegdyś ulubionym programie, gdzie to Zachód wyruszał na Wschód - do krainy żon idealnych.

Okazało się, że fascynuje mnie ten kraj, zakochałam się, wpadłam po uszy.

W planach na wspólną przyszłość od początku była mowa o życiu w Rosji. Nie miałam nic do stracenia, wręcz przeciwnie, życie moje wkroczyło na nowe, wcześniej niedostrzegalne, tory, nabrało barw. Właśnie w tym kraju, który wcześniej był mi tak nieznany i kojarzący się głównie z negatywami. Oczywiście, że głównym sprawcą tego stanu jest mój uroczy rosyjski Don Corleone, ale bywa i tak, że wyjeżdża się za głosem serca, a kraj i tak jakoś nie podchodzi, człowiek się męczy, na każdym kroku coś go denerwuje, a po latach wraca do ojczyzny już uprzedzony. A mi się tu podoba.

Do napisania o sobie jako polskiej imigrantce w Rosji zachęciła mnie blogerka Anna z ParisMoskwa, arcyciekawego bloga, na którym możecie się dowiedzieć różnych rzeczy i o Francuzach, i o Rosjanach, o Polakach i ostatnio nawet Amerykanach! Pisałam o wschodnich imigrantach w Moskwie i padło w komentarzu pytanie, jak to mnie odbierają tutaj. Refleksje na ten temat stały się prowodyrem tych osobistych zwierzeń, które (mam nadzieję) macie przyjemność czytać. A zatem przechodzę do sedna - co sądzą Rosjanie o Polce w Rosji?

O reakcji rodziny mojego Męża nie będę dużo pisać, bo dla nich wszystko było jasne. Miłość. Każdy wie, na jakie szalone czyny może porwać się człowiek, by być z drugim człowiekiem. Decyzja o mojej przeprowadzce była dla nich dowodem na to, że oto w rodzinie pojawiła się odważna, silna i stabilna osoba, która wie, czego chce, nie boi się poznawać wszystkiego od nowa. Bali się o mnie na początku, wypytywali, jak się czuję w Rosji, czy się nie nudzę, czy nie boję się wychodzić sama. Z czasem coraz lepiej odpowiadałam im na pytania, sama zaczynałam rozmowy na różne tematy, by po kilku miesiącach usłyszeć, że mój rosyjski, kiedyś tak ciężko wchodzący do głowy, rozwinął się w szalonym tempie. Żeby coś osiągnąć, trzeba po pierwsze tego chcieć.

Kiedy rozmawiam z przypadkowo poznanymi ludźmi, to pierwsza reakcja na wieść, że jestem Polką, to zdziwienie, autentyczne zdziwienie. Rosjanie są przyzwyczajeni do imigrantów, ale nie z tej strony mapy, Polska to dla nich Zachód, więc domyślam się, że podobne wrażenie wywarłaby informacja, że jestem Amerykanką, Niemką, Francuzką. Więc po pierwsze dziwią się, że nie jestem z Mołdawii, Łotwy, Białorusi, Ukrainy... bo na mieszkankę Armenii, Gruzji czy Kazachstanu nie wyglądam. Zaraz po tym pada pytanie - dlaczego? Moi rozmówcy nie rozumieją, dlaczego ktoś z Zachodu, z "Jewrosojuza", emigruje do Rosji, bo oni wierzą w to, że to właśnie tam - na Zachodzie - jest lepiej. To w tamtym kierunku się emigruje. Dziwią się bardzo na wieść o tym, że w Polsce ciężko znaleźć pracę. A potem się zaczyna to, co lubię najbardziej: wyszukiwanie powiązań między sobą a Polską. A to że handlowało się w Polsce kiedyś owocami, tu historyjka pani z warzywniaka o tym, jak przywiozła kiwi do Polski, a Polacy jedli je razem ze skórką i mówili, że niedobre; to ktoś miał dziewczynę w Polsce, ale kontakt się urwał; to ktoś chciał do Polski pojechać, ale się nie udało; to ktoś ma w domu meble z Polski i tak dalej, zawsze coś nowego, niektórzy dorzucają jeszcze parę polskich słów (czasem tak przekształconych, że nie rozumiem i sytuacja jest trochę niezręczna) na poparcie swoich powiązań z moim krajem.

Nasz sąsiad na daczy upodobał sobie mojego kota. Nazywa go Polakiem. Najpierw bardzo nalegał, żeby go pokazać, potem obserwował go ze swojego ogrodu. Sąsiad słynie z głupich żartów, za każdym razem pyta się, czy Polak nauczył się już ruskiego, żeby z nim pogadać. Mój kot ma tendencję do przepadania na kilka godzin gdzieś na odległych daczach, więc dość często go nawołujemy, przy uciesze sąsiada, który pyta się, czy Polak znowu się zgubił. W ogóle historia kota, który razem ze mną emigrował do Rosji, robi większe wrażenie niż moja... A imię Bubcuś ma już niezliczoną liczbę wersji bardziej dostosowanych do rosyjskiego aparatu mowy. Moja ulubiona to Buc.

Kiedyś gdzieś czytałam, że być cudzoziemką w Rosji jest fajnie. Ludzie są dla ciebie mili, a ty jesteś ewenementem w towarzystwie, każdy się tobą interesuje, to na tobie skupia się największa uwaga. Na razie potwierdzam słuchy o tym, że ludzie na prawdę są mili, kiedy słyszą, że rozmawiasz w innym (nie wschodnim) języku, to patrzą z zaciekawieniem, uśmiechają się, traktują cię lepiej niż innych. Starają pokazać się z lepszej strony, bardziej się przykładają do tego, co robią - chodzi mi głównie o sferę usługowo-handlową. Fryzjerki lepiej układają ci włosy, kasjerzy są milsi, doradcy bardziej profesjonalni. Będąc cudzoziemką z "Zachodu", czuję się faworyzowana.

Dlaczego wspomniałam o wschodnim języku - bo w Moskwie przybyszy ze Wschodu jest mnóstwo, łatwo ich poznać właśnie po języku i wyglądzie, nie robią pozytywnego wrażenia na Rosjanach, choć jakichś szczególnych aktów nietolerancji na tle narodowościowym nie odnotowałam... oprócz jednego. Rosjanie nie lubią wynajmować mieszkań imigrantom ze Wschodu. W wielu ogłoszeniach widnieje info, czasem pogrubione i wyróżnione na czerwono, że oferta jest tylko dla obywateli Rosji (wersja ekstremalna) lub mniej rygorystyczna - tylko dla Słowian. Do wschodnich imigrantów Rosjanie są przyzwyczajeni, to naturalny element moskiewskiego i podmoskiewskiego krajobrazu, a zachodni są dla nich w dalszym ciągu rzadkością, dlatego też ich ciekawią. Ludzie z Zachodu nie ciągną masowo do pracy w Moskwie, ale jest ich sporo. Także wielu Polaków ma tutaj swoje firmy, bardzo dobrze się rozwijające, jest kilka polskich instytucji, w których też pracują Polacy. Ale trzymać się będę tego, że Polka/Polak w Rosji to jednak rzadkość.


Przypomniała mi się pewna lekarka, o nietypowej urodzie, która też ciekawa była mojej narodowości, po czym zaczęło się to, o czym już pisałam. Okazało się, że ma w Polsce rodzinę i w ogóle często tam bywa, a należy do mniejszości karaimskiej. Nie muszę dodawać, że była dla mnie bardzo miła i nawet całkiem bezpłatnie udzieliła mi porady lekarskiej (to nie była moja wizyta), wypisała zalecenia i użyczyła pewnego specyfiku, co w prywatnych klinikach rzadko się zdarza.

Mija ósmy miesiąc od mojej przeprowadzki do Rosji. W porównaniu do innych imigrantów, nie tylko moskiewskich, to mało, ale wystarczająco, żeby już opisać, jak odbierają mnie tutaj jako przyjezdną. Jak na razie bardzo pozytywnie, ze zdziwieniem i sympatią, szacunkiem. Mam nadzieję, że tak już zostanie, i po latach będę mogła powtórzyć swoje słowa - czuję się tutaj dobrze, to była dobra decyzja.

Z Moskwy do Polski przez Kaliningrad

Różne były moje i nasze wspólne drogi z Moskwy do Polski. Pierwsze szlaki przecieraliśmy przez Gdańsk, czyli Moskwa-Warszawa-Gdańsk (samolot...